Jeroen Soete (Vooruit) wilt pensioensparen goedkoper maken en winst van banken indammen

Uit cijfers van de Autoriteit voor Financiële Diensten en Markten (FSMA) uit 2020 blijkt dat 14 van de 21 pensioenspaarfondsen instapkosten van 3 procent vragen. Die 3 procent van wat u wilt storten, haalt dus nooit uw pensioenpot, maar belandt bij de bank. Bij het maximumbedrag van 87,5 euro per maand is er dus iedere maand 2,6 euro voor de bank.

Al zit de echte prijs in de ‘lopende kosten’ die de bank u aanrekent. Daar gaat het volgens dezelfde studie van Soete bijna altijd over meer dan 1 procent. In het begin gaat het nog om weinig geld, omdat er nog niet veel in het pensioenfonds gestort is. Maar doorheen uw traject als pensioenspaarder weegt dat almaar zwaarder door. Soete maakte de berekening voor de gemiddelde lopende kosten van 1,24 procent. Voor iemand die 40 jaar lang maandelijks het maximum voor fiscale aftrek (1.050 euro) spaart, gaat het in het eerste jaar om 13 euro. Tegen het einde gaat het om 1.186 euro. Daarmee houdt hij rekening met een brutorendement van 5 procent. “Een conservatieve schatting”, geeft hij toe.

Regeringsbelofte

Pensioensparen is bijzonder populair in België. Zowat 3 miljoen Belgen maken gebruik van die zogenoemde ‘derde pijler’ om al beleggend extra centen voor de oude dag bijeen te sprokkelen. Hoewel er op het eindbedrag 8 procent belasting wordt geheven, halen de jaarlijkse fiscale kortingen heel wat spaarders over de streep. Wie kiest voor de ‘standaardformule’ van 1.020 euro per jaar, kan rekenen op een belastingvermindering van 30 procent. ‘Verhoogd pensioensparen’ met een bedrag tussen 1.020 en 1.310 euro, levert een korting van 25 procent op. Banken hoeven hun producten niet te promoten, zegt Soete. “Ze zitten in de zetel. Omdat er nauwelijks verschillen zijn tussen de banken, veranderen klanten amper van bank als ze willen beginnen aan pensioensparen.”

Door de kortingen liep de Belgische staatskas in 2024 656 miljoen euro mis, valt in het wetsvoorstel van de socialisten te lezen. Maar de grote fiscale inspanning gaat volgens Soete teniet door wat banken aanrekenen voor de pensioenextraatjes. “De financiële sector ontvangt op die manier zo’n 500 miljoen euro van het bedrag dat spaarders jaarlijks opzijzetten voor hun pensioen”, zegt Soete. Partijvoorzitter Conner Rousseau valt hem bij: “Meer dan drie vierde gaat rechtstreeks naar banken en verzekeraars. Waar zijn we dan mee bezig?”

Met het wetsvoorstel vult Vooruit vanuit het parlement eigenhandig een passage uit het regeerakkoord in. De Arizona-coalitie kwam overeen om “maatregelen te nemen om het nettorendement voor (pensioen)spaarders te verhogen”. Het regeerakkoord heeft het over een beperking van instap- en beheerskosten. Een percentage staat niet in de tekst.

Of de regering straks de Vooruit-percentages overneemt in de wet, wil het kabinet van minister van Financiën en Pensioenen Jan Jambon (N-VA) niet zeggen. “Wij zijn met de administratie aan het uitwerken hoe we dit moeten vormgeven, conform het regeerakkoord. We willen dit jaar nog met een voorstel naar de ministerraad, zodat het volgend jaar in werking kan treden. Er zijn verschillende pistes die bewandeld kunnen worden, we bekijken en analyseren die voordat we verdere stappen nemen.”