Vlaams parlementslid Bieke Verlinden over abortus: "Mensen hebben zorg nodig zonder oordeel"

De voorbije weken werd het debat sterk beïnvloed door persoonlijke verhalen over zwangerschapsverlies. Dat begrijp ik. Het verlies van een gewenste zwangerschap kan diep ingrijpen in een mensenleven. Net zoals het verlies van een kinderwens. Net zoals het verdriet dat sommige vrouwen en gezinnen meedragen na een zwangerschapsafbreking.

Als schepen bouw ik aan een rouw- en verliesbeleid in onze stad en daarbij sprak ik de voorbije jaren met mensen uit al die groepen. Wat mij daarbij opvalt, is hoeveel al deze verhalen met elkaar gemeen hebben.

Ik zie de nood aan erkenning en de nood om gezien te worden. Mensen die zorg nodig hebben zonder oordeel.

Ik begrijp daarom waarom verhalen over zwangerschapsverlies mensen raken. Ze raken ook mij. Maar de erkenning van dat verdriet mag geen argument worden om de keuzes van anderen te beperken of om wetenschappelijke aanbevelingen naast ons neer te leggen. We hoeven niet te kiezen welk verdriet telt. We hoeven niet te beslissen welke ervaring het meeste begrip verdient.

We kunnen tegelijk erkennen dat een zwangerschapsverlies voor sommige ouders voelt als het verlies van een kind. Dat mensen soms rouwen om een toekomst die nooit werkelijkheid wordt. Dat ook achter een zwangerschapsafbreking verhalen schuilgaan van verdriet, twijfel, verantwoordelijkheid en zorg. Dat zijn geen tegenstrijdige waarheden.

 

Waarom moeten mensen hun kwetsbaarheid bewijzen?

Wat mij daarom zorgen baart, is wanneer wetgeving vertrekt vanuit de vraag welke redenen voldoende aanvaardbaar zijn om toegang te krijgen tot zorg. Dat zie je bijvoorbeeld in het voorstel om een uitzondering tot 18 weken te voorzien voor slachtoffers van verkrachting.

Laat mij duidelijk zijn: wie slachtoffer wordt van verkrachting verdient alle mogelijke bescherming, ondersteuning en toegang tot zorg. Maar precies daarom klinkt die uitzondering zeer ongemakkelijk: waarom moeten sommige mensen hun uitzonderingspositie bewijzen alvorens zij toegang krijgen tot zorg? 

Precies op het moment dat we als samenleving beter begrijpen hoe complex menselijke relaties, kwetsbaarheid en toestemming kunnen zijn, maken we toegang tot zorg afhankelijk van een juridische kwalificatie van wat aan een zwangerschap voorafging.

Dan verschuift de aandacht van de zorg die iemand nodig heeft naar de reden waarom iemand die zorg vraagt. Dat lijkt mij de wereld op zijn kop.

 

Niet welke ervaring het meeste begrip verdient

De vraag is niet welke ervaring het meeste begrip verdient. De vraag is welke zorg mensen nodig hebben en hoe we die op een menswaardige manier organiseren. En goede zorg begint niet met een moreel examen.

Persoonlijk vind ik dat wetgeving zoveel mogelijk moet vertrekken vanuit wetenschappelijke kennis en vertrouwen in mensen. Als wetenschappelijke experten adviseren om de abortustermijn op te trekken naar 18 weken en een verplichte wachttijd te schrappen, dan moeten we dat ernstig nemen.

Wetenschap lost niet alle ethische vragen op, maar wetgeving in een pluralistische samenleving kan niet kan vertrekken vanuit één moreel kader, één religieuze traditie of één persoonlijke overtuiging.

Het is niet aan de overheid om te bepalen hoe mensen hun leven moeten beleven. De overheid moet ervoor zorgen dat mensen toegang hebben tot goede zorg wanneer het leven anders loopt dan gehoopt, gepland of verwacht.

 

Meer dan wetgeving alleen

De manier waarop we omgaan met zwangerschap, verlies en dood gaat bovendien over meer dan wetgeving alleen. Ze gaat ook over de manier waarop we mensen begeleiden voor en na zulke ingrijpende gebeurtenissen. Over tijd, ruimte, nazorg, gesprek en ondersteuning wanneer de medische handeling voorbij is, maar de emotionele verwerking nog moet beginnen.

 

Zorg zonder oordeel

Mijn ervaring in de zorg heeft mij geleerd dat mensen in de eerste plaats geholpen met meer erkenning. Een menswaardige samenleving vraagt niet dat we dezelfde ervaringen delen, maar wél dat we bereid zijn ruimte te maken voor ervaringen die niet de onze zijn. En door meer te luisteren, en minder snel te oordelen.

Ga naar Laatste nieuws