Als bedrijven winst maken, moet die winst ook naar werknemers gaan

Een kleine maand geleden kopte De Tijd: 18 Belgen halen miljardairslijst van Forbes. Samen hebben ze een geschat vermogen van 55,1 miljard dollar. Onder hen Eric Wittouck, aandeelhouder van de Tiense Suikerraffinaderij, Nicolas D’Ieteren, de telg van de gelijknamige Volkswagen-invoerder en van de autoruithersteller Carglass en Fernand Huts, eigenaar van Katoen Natie.

Ook uit het jaarverslag van de Nationale Bank blijkt dat Belgische bedrijven het historisch goed doen. Na een hoogtepunt van een brutomargevoet van 45% tijdens de energiecrisis, bedraagt de marge in 2024 meer dan 42%. In de voorbije 25 jaar was de marge gemiddeld 40%. Verschillende ondernemingen lieten zo ook in 2024 recordwinsten optekenen: KBC (3,42 miljard euro), UCB Pharma (1,07 miljard euro), Luminus (293 miljoen euro) of Cargill (210 miljoen euro).

Sommige bedrijven doen het dus wel degelijk bijzonder goed en toch vloeit die winst tot nu toe vooral terug naar de aandeelhouders. Want sinds de invoering van de loonnorm zien we dat het aandeel van de meerwaarde dat naar arbeid gaat aanzienlijk gedaald is. Volgens Denktank Minerva is het arbeidsaandeel in de winsten gedaald van meer dan 64% in 1999 naar minder dan 60% in 2021. Ook een recente studie van de Nationale Bank van België bevestigt die dalende trend. De loonkosten als percentage van de toegevoegde waarde zijn in België sinds 2013 gedaald, terwijl het loonaandeel in de Eurozone min of meer stabiel is gebleven. Daarbovenop is ons loonaandeel aanzienlijk lager dan in onze handelspartners Frankrijk of Duitsland. De Nationale Bank verwijst expliciet naar de loonnorm als deel van de verklaring voor een dalend loonaandeel.

Vooruit pleit daarom, in aanloop naar 1 mei, opnieuw voor een koopkrachtpremie, naar het voorbeeld van de “Deborah premie” in 2023. Federaal Vooruit-parlementslid Anja Vanrobaeys dient daarvoor nu een wetsvoorstel in in het federaal parlement. Het wetsvoorstel voorziet een kader om jaarlijks een premie toe te kennen bovenop de loonnorm in de periode 2026-2031.

Federaal Vooruit-parlementslid Anja Vanrobaeys reageert vastberaden: “Als bedrijven winst maken, is het maar logisch dat ook de werknemers van die bedrijven delen in die winst. Daarom legt Vooruit opnieuw een koopkrachtpremie op tafel. Voor 2026 én de komende jaren. Want werknemers die elke dag keihard werken, moeten daarvoor beloond worden. Dankzij Vooruit krijgt iedereen een index, gaan de minimumlonen en de maaltijdcheques al omhoog. En vandaag zetten we een volgende stap: een koopkrachtpremie, want ook werknemers verdienen een deel van de winst. Dat is maar
eerlijk. Als dé partij van de koopkracht, zullen wij daarvoor blijven vechten.”