Niel - Wapenstilstand: woorden die blijven hangen

Geachte aanwezigen,

geachte vertegenwoordigers van het gemeentebestuur, verenigingen, en genodigden,

Wij staan hier samen bij ons oorlogsmonument om te herdenken, te eren en te beloven. Vandaag herdenken we twee wereldoorlogen. We buigen het hoofd bij de namen in steen die onze vrijheid hebben gekocht met hun leven. We luisteren naar hun stilte en proberen te begrijpen wat zij ons nagelaten hebben: niet alleen herinnering, maar ook een opdracht.

"Nooit meer oorlog." Die woorden zijn vele malen uitgesproken. Ze klinken in toespraken, in scholen, bij plechtigheden. Maar vandaag voelen die woorden ook zwaar. Wereldwijd zien we opnieuw conflicten die grenzen verschuiven, steden verwoesten en kinderen hun toekomst afnemen. Mensen worden gedwongen te vluchten. Zij zoeken veiligheid, vaak te voet, in bootjes, aan onze grenzen terwijl wij hier samenkomen in vrede.

Ook al zijn de omstandigheden en de namen anders dan een eeuw geleden, de kern is schrikbarend herkenbaar: angst, verlies, onrecht. Dat hebben we geleerd. Het confronteert ons: wat vragen we aan de mensen die ons zijn voorgegaan? Wat verwachten zij van ons? Beschermen we elkaars waardigheid en rechten? Staan we op wanneer mensen in nood verkeren?

Herdenken is geen ritueel zonder consequenties. Het is een oproep. Een oproep om menselijkheid te bewaren wanneer het makkelijk is haar te verliezen. Een oproep om moed te tonen tegen haat, uitsluiting en geweld. Een oproep om afstand te nemen van extremen die mensen in hokjes dwingen en verworden tot vijanden.

Afgelopen zomer, tijdens mijn vakantie, zag ik hoe vluchtelingen aankwamen, uitgeput en vol onzekerheid. Het contrast tussen mijn geruststellende dagen aan het strand en hun ontreddering liet zich niet pareren. Het was een pijnlijke herinnering dat vrede niet vanzelfsprekend is, dat wij iets moeten doen aan dit onrecht.

In Niel kunnen we die opdracht concreet maken. We kunnen luisteren naar wie aanklopt bij onze verenigingen en hulporganisaties. We kunnen respect tonen in het dagelijkse verkeer, in onze buurt, op school, op het werk. We kunnen actief werken aan verbinding: tussen jong en oud, nieuwkomer en geboren Nielenaar, politiek en burger.

Kleine daden van menselijkheid voorkomen geen oorlog op wereldschaal, maar ze beschermen het weefsel van onze gemeenschap.

Vandaag willen we ook de mannen en vrouwen bedanken die zich inzetten voor onze veiligheid, hier en elders: de oud-strijders, de huidige militairen, de hulpverleners, en iedereen die zich inzet voor vrede en solidariteit. Dank aan de vrijwilligers en de diensten van onze gemeente die dit samen zijn organiseren. Dank aan de verenigingen die traditie en herinnering levend houden.

Herdenken betekent verder: kijken naar de toekomst. Laten we de lessen uit het verleden vertalen in daden van nu; onderwijs dat vrede en respect leert, overheid die humaan en kordaat is, politiek die zich niet laat meeslepen door extremen maar zoekt naar menselijke oplossingen.

Laat ons, terwijl we langs dit monument voorbijzien, niet alleen verdriet voelen, maar ook vastberadenheid. Vastberadenheid om elke vorm van geweld te veroordelen, om elke mens met waardigheid te benaderen en om te werken aan een samenleving waarin onze kinderen en kleinkinderen in vrijheid kunnen leven.

Tot slot: herdenken is samen doen. Daarom vraag ik u om mee te doen aan een korte belofte. Niet luidop, maar in uw hart: dat u, in uw eigen kring, uw eigen manier, zal streven naar begrip en menselijkheid. Kleine beloften samen vormen een grote kracht.

Laat het niet voor niets zijn geweest, dat zij hier hun leven hebben gegeven.

They shall not grow old

As we that are left grow old

Age shall not weary them, nor the years condemn

At the going down of the sun and in the morning

We will remember them

Ga naar Vooruit Niel