Vooruit schaft anonieme donatie af - Minister Vandenbroucke: “Kinderen hebben het recht te weten waar ze vandaan komen”

De rechten van het kind staan centraal

België koos twintig jaar geleden voor zaad- en eiceldonaties met verplichte anonimiteit. Daardoor konden veel donorkinderen nooit achterhalen wie hun biologische vader of moeder is. Dat zorgde bij sommigen voor onzekerheid, frustratie en soms zelfs langdurige zoektochten, vaak met weinig begrip uit hun omgeving.

Door anonieme donatie af te schaffen, plaatst minister Vandenbroucke de rechten van het kind centraal. Donorkinderen krijgen in de toekomst wél de kans om duidelijkheid te krijgen over hun afkomst. Of je nu medische informatie wil, wil weten of je halfbroers en -zussen hebt, of simpelweg nieuwsgierig bent naar waar je vandaan komt: het zijn allemaal goede redenen voor donorkinderen om hun afkomst te willen kennen.

Minister Vandenbroucke: “Weten van wie je afstamt, is een mensenrecht. Het is zelfs opgenomen in het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens.”

 

Hoe ziet de hervorming eruit?

Bij de hervorming wordt rekening gehouden met de rechten van iedereen: het kind, de wensouder(s) en de donor.

Fertiliteitscentra krijgen ook een duidelijke verantwoordelijkheid: zij moeten belangrijke informatie bijhouden, incidenten melden en controleren dat het materiaal van een donor maximaal voor zes gezinnen gebruikt wordt.

 

Rechten van het kind

Vooruit vertrekt van één principe: de rechten van het kind staan centraal. Dat betekent:

• Het recht om de donor te kennen: Donorkinderen kunnen in de toekomst hun donor kennen, als ze dat willen. Vanaf 12 jaar kunnen ze niet-identificeerbare gegevens opvragen (haarkleur, kleur van ogen, lengte). Vanaf 16 jaar kunnen ze ook identificeerbare gegevens krijgen (naam, woonplaats …). 
• Het recht op informatie over halfbroers- en zussen: Donorkinderen mogen weten hoeveel andere kinderen door dezelfde donor verwekt zijn. Vanaf 16 jaar kunnen ze elkaar ontmoeten, als ze dat willen.

 

Rechten van de wensouders 

Wie voor zaad- of eiceldonatie kiest, weet voortaan op voorhand dat donoren niet langer anoniem zijn. Voor wensouders ziet het traject er zo uit:

• Wensouders krijgen vooraf medische informatie over de donor.
• Na de geboorte kunnen ze ook fysieke kenmerken van de donor krijgen, zoals haarkleur, huidtype of lengte.
• Ze worden aangemoedigd om vanaf jonge leeftijd open en eerlijk met hun kind te praten.

 

Rechten van de donor

Donoren zijn cruciaal voor veel gezinnen. Ook zij hebben duidelijke rechten.

Wie in het verleden al doneerde, blijft anoniem, tenzij je anders kiest.

Toekomstige donoren weten op voorhand dat ze niet anoniem zijn. Ze mogen weten hoeveel kinderen uit hun donatie zijn geboren, in welk jaar en of die in België wonen.

 

Een zorgvuldige overgangsperiode

Belangrijk: anonieme donoren uit het verleden blijven anoniem, tenzij ze hun identiteit bekend willen maken.

Om fertiliteitscentra voldoende tijd te geven om zich aan te passen, komt er een overgangsperiode van zes maanden. In die periode mogen ze nog anoniem materiaal gebruiken. Nadien mag anoniem materiaal enkel nog uitzonderlijk gebruikt worden (bijvoorbeeld voor broertjes of zusjes of lopende behandelingen).

Fertiliteitscentra moeten in deze overgangsperiode ook alle historische gegevens opladen in het Centraal Register. De gegevens kunnen gebruikt worden om verwantschap tussen halfbroers en halfzussen in kaart te brengen. Wanneer een donor uit het verleden beslist om uit de anonimiteit te treden, worden de gegevens in het Centraal Register geregistreerd. Dan krijgen donorkinderen toegang tot alle beschikbare informatie.

 

Waarom is deze hervorming zo belangrijk?

Bij deze hervorming staat één principe centraal: elk kind heeft het recht te weten waar het vandaan komt.

Ouders met een kinderwens hebben in België veel kansen om via donatie een gezin te starten. Maar we mogen daarbij het belang van het kind niet uit het oog verliezen.

Minister Vandenbroucke: “Kinderen hebben het recht te weten waar ze vandaan komen. Als je weet waar je roots liggen, sta je steviger in het leven. Voortaan moeten de rechten van het kind centraal staan.”

 

👉 In een notendop

Het voorstel van minister Frank Vandenbroucke om de verplichte anonimiteit bij zaad- en eiceldonatie af te schaffen, is goedgekeurd. Zo kunnen donorkinderen duidelijkheid krijgen over hun afkomst. Donoren uit het verleden blijven anoniem, tenzij ze zelf voor openheid kiezen. De hervorming zet de rechten van het kind centraal, geeft wensouders vooraf meer transparantie, en zorgt ervoor dat fertiliteitscentra zorgvuldig te werk gaan en donormateriaal verantwoord gebruiken. 

 

Ga naar Laatste nieuws