Caroline Gennez verankert OverKophuizen in de jeugdhulp in heel Vlaanderen: “Alle kinderen en jongeren krijgen een OverKop-huis in de buurt"

Sneller hulp, dichter bij huis

In 2025 kregen 72.553 kinderen en jongeren ondersteuning vanuit de jeugdhulp van Opgroeien. Die cijfers tonen het belang van een jeugdhulp die niet alleen ingrijpt wanneer problemen groot worden, maar ook vroeger ondersteuning biedt. Daarom investeert Vlaanderen naast gespecialiseerde jeugdhulp ook in preventieve en laagdrempelige hulp die snel bereikbaar is.

OverKophuizen maken die eerste stap naar hulp kleiner. Jongeren tussen 13 en 24 jaar kunnen er zonder afspraak binnenlopen voor ontmoeting, vrije tijd, informatie, een gesprek of ondersteuning wanneer het moeilijk gaat. Ze vinden er een veilige plek waar ze terechtkunnen bij leeftijdsgenoten en begeleiders, maar ook bij professionele hulpverleners voor zowel kleine als grote zorgen. Wanneer meer gespecialiseerde hulp nodig is, zorgen de medewerkers voor een warme toeleiding naar de juiste hulpverlening.

Met de beslissing van vandaag krijgt elke van de zestig eerstelijnszones in Vlaanderen en Brussel minstens één OverKophuis. Om die spreiding verder te versterken, komen er zeven nieuwe OverKophuizen bij in zes eerstelijnszones. Die worden opgestart in Oostkamp, Maldegem, Deinze, Tervuren en Zaventem (waar er binnen dezelfde eerstelijnszone twee bijkomen), Mol en Herent. De huizen werken nauw samen metscholen, welzijnsorganisaties, de geestelijke gezondheidszorg, het jeugdwerk en lokale besturen. Zo vinden jongeren sneller de juiste ondersteuning wanneer dat nodig is.

Caroline Gennez: “Goede jeugdhulp begint niet wanneer het misloopt. Ze begint op het moment dat een kind of jongere een eerste vraag heeft. Daarom maken we van OverKop een vaste pijler van onze preventieve jeugdhulp. Door jongeren sneller te bereiken en ondersteuning dichtbij aan te bieden, kunnen we voorkomen dat problemen escaleren.”7

Van project naar vaste waarde

OverKop ontstond in 2016 vanuit de opbrengst van Rode Neuzen Dag en groeide de voorbije jaren uit tot een sterk netwerk van laagdrempelige ontmoetingsplaatsen voor jongeren. De werking bewees haar meerwaarde, maar had tot vandaag geen structureel regelgevend kader. Daardoor waren de opdracht, kwaliteitsvoorwaarden en financiering niet overal op dezelfde manier vastgelegd.

Daar brengt de Vlaamse Regering nu verandering in. OverKophuizen krijgen een duidelijk regelgevend kader, een vaste opdracht, structurele financiering en duidelijke
kwaliteitsvoorwaarden. Zo krijgen initiatiefnemers zekerheid op lange termijn en kunnen ze hun werking verder uitbouwen.

Elk OverKophuis zal jongeren een veilige plek bieden voor ontmoeting, vrije tijd, informatie en ondersteuning. Om de kwaliteit van de werking verder te versterken,
rapporteren de OverKop-netwerken jaarlijks over hun werking en voeren ze minstens om de twee jaar een zelfevaluatie uit. Zo kan de Vlaamse overheid de kwaliteit van de
ondersteuning, de samenwerking met lokale partners en de besteding van de middelen opvolgen en waar nodig bijsturen.

Problemen oplossen voordat ze groter worden

De structurele verankering van OverKop past binnen de bredere hervorming van de
jeugdhulp die minister Gennez vorig jaar lanceerde. Die hervorming heeft één duidelijke ambitie: kinderen, jongeren en gezinnen sneller helpen, problemen vroeger aanpakken en ervoor zorgen dat gespecialiseerde jeugdhulp beschikbaar blijft voor wie die het meest nodig heeft.

De voorbije maanden werden al verschillende stappen gezet. Zo werd een centraal systeem ingevoerd dat op elk moment toont waar vrije plaatsen in de jeugdhulp beschikbaar zijn en werd de toeleiding naar de jeugdhulp vereenvoudigd en gecentraliseerd. Daarnaast werden extra middelen vrijgemaakt voor onder meer preventieve jeugdhulp, crisisopvang, de aanpak van kindermishandeling, bijkomende consulenten en nieuwe gezinshuizen. Ook werd beslist om de geplande capaciteitsuitbreiding in de jeugdhulp te versnellen, met extra investeringen in thuisbegeleiding, residentiële opvang en begeleiding van jongvolwassenen. Caroline Gennez: “We voeren onze hervorming van de jeugdhulp stap voor stap uit. 

Wie gespecialiseerde hulp nodig heeft, moet die ook krijgen. Daarom investeren we tegelijk in meer capaciteit én in hulp die vroeger begint. OverKop is daarin een onmisbare schakel. Hoe vroeger we jongeren kunnen ondersteunen, hoe groter de kans dat we voorkomen dat problemen groter worden.”