Vooruit hervormt de palliatieve zorg - "We ondersteunen mensen op één van de moeilijkste momenten in hun leven"

Elk jaar krijgen zo’n 45.000 mensen in Vlaanderen te horen dat ze palliatief zijn: voor hun ziekte of aandoening is er geen genezing meer mogelijk. Dit gaat onder andere over mensen met kanker, hartfalen of dementie. De zorg richt zich dan niet langer op het beter worden, maar op het bieden van levenskwaliteit, pijnverlichting en ondersteuning aan zowel de patiënt als de naaste familie en vrienden.

Palliatieve thuiszorg hervormd

Van die 45.000 mensen krijgt niet iedereen palliatieve zorg. Dat is bijvoorbeeld het geval voor een derde van ongeneeslijk zieke kankerpatiënten. Vaak wordt palliatieve zorg ook te laat ingeschakeld, pas in de allerlaatste levensfase.

Volgens recente cijfers overlijdt bijna één op de vijf terminale kankerpatiënten binnen de week nadat palliatieve zorg wordt opgestart. 

Patiënten en mantelzorgers moeten dan in korte tijd veel informatie verwerken, net op een moment waarop elke minuut kostbaar is. Een gebrek aan kennis en voorbereiding leidt ertoe dat mensen alsnog in het ziekenhuis worden opgenomen en daar overlijden, hoewel ze liever thuis waren gebleven.

“Verschrikkelijk”, zegt minister Gennez. “Iedereen in Vlaanderen heeft recht op dezelfde kwaliteitsvolle palliatieve thuiszorg, ongeacht waar hij of zij woont. Daarom grijp ik in.”

De minister zet in op een snellere toegang tot zorg, kwaliteit en minder structuren. Zo geven we mensen zoveel mogelijk regie over hun laatste levensfase.

Sneller toegang tot palliatieve zorg

Palliatieve thuiszorg moet ook vroeger aangeboden kunnen worden. Nu hangt dat vaak samen met of iemand al dan niet een palliatief statuut heeft. Dit statuut en de toegang tot palliatieve thuiszorg worden door de minister losgekoppeld.

Minister Gennez wil dat palliatieve zorg een vaste plaats krijgt in de basisopleiding van zorgverleners, en vooral bij huisartsen en verpleegkundigen die werken in de eerste lijn. Zo kunnen zij sneller de juiste ondersteuning bieden aan hun patiënten en het gesprek over palliatieve zorg op tijd aangaan.

De bestaande palliatieve thuiszorgorganisaties zullen bovendien beter samenwerken, en hun aantal wordt teruggebracht tot vijf. De nieuwe regelgeving legt voor elk van hen dezelfde, duidelijke opdrachten en verwachtingen vast. Dat betekent dat iedereen in Vlaanderen toegang zal hebben tot dezelfde kwaliteitsvolle zorg.

Er ook een officieel informatiepunt waar mensen terecht kunnen met al hun vragen over het levenseinde. Denk aan het plannen van zorg in de laatste levensfase, of beslissingen rond wilsbeschikking en euthanasie.

Palliatief verlof per week opnemen

Vandaag is het palliatief verlof nog heel star. Je moet het verplicht opnemen voor minstens één maand. En het duurt maximaal drie maanden. Maar een terminale ziekte valt niet te voorspellen. De noden van je familie veranderen immers elke dag. Wie voor je zorgt, of bij je wil zijn, heeft vaak ook een job.

Iedereen weet dat Vooruit de partij van de zorg is. Betaalbare én toegankelijke zorg is voor ons een absolute topprioriteit. Daarom veranderen we het systeem nu grondig. Voortaan kan je palliatief verlof gewoon per week opnemen. Zo stem je de zorg beter af op jouw familie of je werk.

Parlementsleden Funda Oru en Anja Vanrobaeys: "Zorg dragen voor een zieke dierbare in de laatste levensfase, is enorm ingrijpend. Dan moet je kunnen rekenen op een sterke overheid die je daarin ondersteunt. Een terminale ziekte valt niet te voorspellen en gaat gepaard met wisselende noden en schommelingen. Het palliatief verlof moet daar op afgestemd zijn. En daar zorgen we nu voor. Als dé partij van de zorg, ondersteunt Vooruit onze mantelzorgers. Zij zullen vanaf nu palliatief verlof per week kunnen opnemen, om zorg te dragen en afscheid te nemen van een dierbare. Zo ondersteunen we mensen op één van de moeilijkste momenten in hun leven." 

Voor veel mantelzorgers maakt deze versoepeling een wereld van verschil. Dat merkte ook Stefanie uit Brugge. Haar vader werd ernstig ziek. Samen met haar twee zussen wilde ze voor haar papa zorgen. En tegelijk hun mama ondersteunen.

Een hele maand verlof opnemen was door hun werk onhaalbaar. Palliatief verlof opnemen per week was de geknipte oplossing geweest. Zo konden de drie zussen de zorg samen verdelen. Die kostbare laatste momenten samen krijg je immers nooit meer terug.

Samen blijven vechten voor meer flexibiliteit

Vooruit wil nog een stap verder gaan. We blijven vechten om palliatief verlof ook deeltijds eerlijker te maken. Neem je nu halftijds verlof op? Dan geldt dat nog steeds voor maximaal drie maanden.

Dat vinden wij niet logisch. Wie halftijds palliatief verlof opneemt, moet dat zes maanden kunnen spreiden. Dat kan nu immers al bij alle andere thematische verloven. Wij zullen daarvoor blijven strijden.