Frank Vandenbroucke: “Geen welvaart zonder solidariteit” - Managementvennootschappen kosten onze welvaartsstaat jaarlijks miljarden

Hoe zorgen we ervoor dat onze welvaartsstaat ook binnen 20 of 30 jaar nog werkt? Dat is de centrale vraag die vicepremier en minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid Frank Vandenbroucke maandag voorlegde aan de studenten politicologie van de Universiteit Gent. 

Vandenbroucke gaf er het jaarlijkse openingscollege, een vaste afspraak bij de start van het academiejaar, waarvoor professor Carl Devos elk jaar een gastspreker uitnodigt.

Vandenbrouckes boodschap aan de studenten?
Geen welvaart zonder solidariteit.

Onze welvaartsstaat is een van onze grootste verwezenlijkingen. Als je ziek wordt, krijg je zorg. Als je je job verliest, val je niet zonder inkomen. En na een leven lang werken, heb je recht op een pensioen.

Maar die belofte kunnen we alleen houden als we ons land financieel gezond houden. En als solidariteit in twee richtingen werkt. Wie hulp nodig heeft, moet die krijgen. Wie kan bijdragen, moet eerlijk zijn deel doen.

Precies wat dat laatste betreft, sloeg Vandenbroucke de spijker op de kop.

Een totaal ontspoord systeem: 4,2 tot 4,7 miljard euro per jaar.

De studiedienst van Vooruit heeft onderzocht hoeveel inkomsten de overheid jaarlijks misloopt door de zogenaamde vervennootschappelijking van arbeidsinkomen. 

De conclusie: naar schatting 4,2 tot 4,7 miljard euro per jaar. Voor Vandenbroucke is dat geen abstract fiscaal debat. “Het gaat over geld waarmee we onze samenleving organiseren. Over onze gezondheidszorg. Onze pensioenen. Onze sociale zekerheid. En het gaat over de begroting die ons land opnieuw op orde moet krijgen.”

De voorbije weken ging het nochtans weer veel over misbruik van ziekte-uitkeringen. Vandenbroucke is duidelijk: “Wie misbruik maakt van onze sociale zekerheid, moet worden aangepakt. Maar te vaak wordt gekeken naar één kant van de solidariteit. Naar wie geld krijgt. Te weinig naar wie bijdraagt.”

 

Dezelfde job? 20.000 euro verschil

Een vennootschap op zich is een waardevol instrument. Ze laat mensen toe te ondernemen, te durven, risico te nemen. Het probleem ontstaat echter Vandenbroucke bij oneigenlijk gebruik van een vorm van vennootschappen, met name de managementvennootschappen. 

Het verschil kan groot zijn.

Neem twee IT'ers. Ze doen exact hetzelfde werk voor dezelfde werkgever en verdienen allebei 100.000 euro bruto per jaar.

De eerste is werknemer en houdt volgens de berekeningen die Vandenbroucke voorlegt 42.515 euro netto over. De tweede doet hetzelfde werk via een managementvennootschap en houdt  61.815 euro over.

Bijna 20.000 euro verschil. Voor exact hetzelfde werk.

Een poolhouse als beroepskost? Vandaag kan dat perfect

Een kassierster, een leerkracht of een buschauffeur heeft die keuze niet, benadrukte Vandenbroucke, om het verschil haarscherp te duiden. Hun loon is hun loon. Wie daarentegen een hoog inkomen heeft en een boekhouder onder de arm neemt, kan zijn inkomen in bepaalde gevallen wel anders organiseren. En dan hebben we het nog niet gehad over de toegang tot allerlei sociale voordelen zoals een verlaagd tarief bij de dokter, kinderopvang en studiebeurzen. Bovendien is het mogelijk om privé-uitgaven zoals luxeappartementen aan zee of een zwembad met een poolhouse, te laten betalen door de vennootschap, die de uitgaven op zijn beurt kan aftrekken als een beroepskost.

De hoven van beroep in ons land zeggen zelf: dergelijke excessen vallen niet te verantwoorden, maar de wet laat het toe. Dan kan je toch enkel vaststellen dat het systeem vandaag oneerlijk is. Dat het is scheefgegroeid en dat we dat  dringend moeten rechttrekken.

 

Niet de mensen zijn het probleem, wel het systeem

Vandenbroucke benadrukt: “Mensen met een vennootschap doen vandaag niets verkeerd. Ze werken hard. Ze ondernemen, nemen risico’s. En ze maken gebruik van de regels zoals ze vandaag bestaan.  Het probleem ontstaat bij het oneigenlijk gebruik van een vorm van vennootschappen, met name de managementvennootschappen. Dat systeem is dus compleet ontspoord.”

Die regels zijn door de politiek gemaakt.

“Als de politiek een deur openzet, kan je mensen niet verwijten dat ze door die deur lopen. Niet wie een vennootschap opricht enkel en alleen om minder bij te dragen, is het probleem, wel het fiscaal systeem dat niet eerlijk in elkaar zit.”

Volgens Vandenbroucke moet daarom niet met de vinger gewezen worden naar mensen die een managementvennootschap hebben. De politiek moet naar het systeem kijken dat zulke grote verschillen mogelijk maakt. Vennootschappen moeten ondernemers toelaten risico te nemen en te ondernemen. Ze mogen niet louter een manier worden om minder bij te dragen.

 

Solidariteit heeft twee kanten

Daarmee komt Vandenbroucke terug bij de centrale boodschap van zijn openingscollege: geen welvaart zonder solidariteit. Onze welvaartsstaat is gebaseerd op solidariteit. Wie ziek wordt, moet geholpen worden. Wie tijdelijk niet kan werken, moet beschermd worden. Wie zorg nodig heeft, moet die kunnen betalen. Misbruik van die solidariteit moet worden aangepakt. 

Maar dat principe geldt volgens Vandenbroucke dus ook aan de andere kant.

Als we verwachten dat mensen correct omgaan met wat ze uit onze welvaartsstaat krijgen, dan moeten we er ook voor zorgen dat mensen op een eerlijke manier bijdragen. “Iedereen weet voor welke uitdaging we staan met onze begroting. Voor de toekomst van onze zorg. Voor onze pensioenen. Voor onze sociale zekerheid. Voor onze welvaart. Onze manier van leven.”

Ons land financieel gezond maken en onze welvaartsstaat beschermen zijn daarom geen twee verschillende opdrachten. Ze horen bij elkaar. Want solidariteit kan alleen blijven werken als mensen erop kunnen vertrouwen dat de regels voor iedereen eerlijk zijn.

 

👉 In een notendop  Volgens nieuwe berekeningen van de studiedienst van Vooruit kost de groei van managementvennootschappen onze welvaartsstaat jaarlijks naar schatting 4,2 tot 4,7 miljard euro. Frank Vandenbroucke legt die cijfers maandag op tafel tijdens het jaarlijkse openingscollege politicologie aan de Universiteit Gent. Hij verwijt mensen met een managementvennootschap niets: zij gebruiken de regels die de politiek heeft gemaakt. Volgens Vandenbroucke moet de politiek die regels wel eerlijker maken. Want wie onze welvaartsstaat nodig heeft, moet erop kunnen rekenen. En wie kan bijdragen, moet eerlijk zijn deel doen.

Lees hier de volledige studie van de studiedienst van Vooruit. 

Lees hier het volledige openingscollege van Frank Vandenbroucke.

Ga naar Laatste nieuws