Opiniestuk Lien: de feestdag van het leren voor iedereen

Voor velen roept leren herinneringen op aan schoolbanken, krijtborden en rapporten. Maar leren is zoveel meer. Het gebeurt in magazijnen, zorginstellingen, op bouwplaatsen, in vergaderzalen en achter de computer. Technologie verandert, jobs evolueren, verwachtingen verschuiven. Wie niet leert, mist de trein van verandering. 

In Vlaanderen scoren we onder het OESO gemiddelde als het gaat over deelname van volwassenen aan levenslang leren. Vooral onder kortgeschoolde werknemers is er weinig leerbereidheid en wordt de weg naar opleidingen moeilijk gevonden. Dat is geen individueel falen, maar een structurele uitdaging. Een leercultuur bouw je samen – met opleiders, werkgevers, vakbonden, sectoren én overheden. 

Daarom maak ik me zorgen over maatregelen die de toegang tot levenslang leren net beperken. Zoals het inperken van het Vlaams opleidingsverlof, waardoor deeltijds werkenden, vaak vrouwen, straks uit de boot vallen. Vrouwen die naast hun job vaak ook nog een groot deel van de zorg voor kinderen en huishouden dragen. Hen de kans ontzeggen om zich bij of om te scholen, is een stap achteruit.  

We moeten net méér ruimte geven aan toegankelijke leertrajecten en leervloeren waar mensen op en naast de werkvloer kunnen om- en bijscholen. Werkgevers die hun mensen kansen geven om te groeien, houden hen aan boord. Leiderschap dat leren ondersteunt, bindt medewerkers aan het bedrijf. Vakbonden moeten met evenveel vuur het recht op leren verdedigen als het recht op loon. Want leren is niet alleen een economische noodzaak, het is een hefboom voor sociale mobiliteit en persoonlijke waardigheid. 

De transities die onze samenleving en arbeidsmarkt doormaken: digitaal, demografisch, ecologisch, raken iedereen. Een metropool als Antwerpen kan via haar eigen diensten, samenwerkingen en regierol mee het verschil maken. Denk aan leerinitiatieven in de sociale economie, opleidingsprojecten in samenwerking met VDAB en sectorfondsen, en het versterken van leermogelijkheden in de wijken. 

Laat 1 september dus niet alleen het begin zijn van een nieuw schooljaar. Laat het meteen ook een momentum zijn voor een nieuwe leerreflex. Voor de overtuiging dat niemand te oud is om te groeien, dat niemand uitgesloten mag worden van kansen, dat ontwikkeling een recht is en geen privilege.  

Want wie leert, blijft mee.