Ministers Gennez en Bonte hebben totaalplan om dak- en thuisloosheid aan te pakken: “Iedereen verdient een dak boven zijn hoofd”

Een dak boven je hoofd is de basis van alles

20.000 dak- en thuislozen. Onder wie meer dan 5.000 minderjarig. Gemiddeld 20% is tussen 16 en 25 jaar. “Onaanvaardbaar”, vinden Vlaams minister van Armoedebestrijding Caroline Gennez en Vlaams minister van Wonen Hans Bonte.

Daarom komen de Vooruit-ministers met een actieplan dak- en thuisloosheid. Een totaalplan waarbij ze niet alleen inzetten op voldoende beschikbare woningen, maar vooral ook op preventie én extra begeleiding van kwetsbare groepen die een verhoogde kans hebben om dak- of thuisloos te worden.

“Een dak boven je hoofd is de basis van alles. Je hebt een woning nodig om een job te zoeken, een bankrekening te openen, om je kinderen veilig te laten opgroeien, ze in te schrijven in een school, voor je eigen gezondheid”, zegt minister Gennez.

“Dakloosheid is geen keuze. Met dit totaalplan willen we niet alleen voorkomen dat mensen dak- en thuisloos dreigen te worden, maar willen we ook de juiste ondersteuning én begeleiding bieden. Met laagdrempelige zorg op maat. Dat kost de samenleving veel minder dan niks doen.”

 

1. Alles start bij preventie

De beste manier om te voorkomen dat iemand dak- en thuisloos wordt, is door extra in te zetten op preventie. Door signalen vroegtijdig te detecteren en door gezinnen financieel te ondersteunen die dak- of thuisloos dreigen te worden.

Daarnaast is de maatschappelijke kost van preventie ook kleiner dan de kost om mensen uit de dak- en thuisloosheid te halen. Volgens een studie van ULB uit 2022 zou de overheid ongeveer 40.000 per dakloze per jaar uitgeven aan opvang. Extra kosten zoals politie-interventies en voedselbedeling zijn daar nog niets eens bijgerekend. Er zijn dus meerdere redenen om de shift te maken naar meer preventie.

Zo zal er ingezet worden op betere informatiedeling. Er zal extra ingezet worden op de bekendheid van het Fonds ter bestrijding van uithuiszetting bij de OCMW’s en ook de uithuiszettingsprocedure wordt onder de loep genomen.

“Denk aan gezinnen die hun energie-of waterfacturen niet tijdig betalen. Of gezinnen die in de hulpverlening zitten voor schulden. Deze signalen moeten we aangrijpen om mensen tijdig te begeleiden en ondersteunen”, legt minister Bonte uit. “Wie moeite heeft om te huur te betalen, moeten we tijdig financieel ondersteunen en ondersteunen in de bemiddeling tussen huurder en verhuurder. Zo vermijden we dat mensen op straat komen te staan.”

 

2. Voldoende duurzame huisvesting

Iedereen weet het, iedereen voelt het. Vandaag swingen de huurprijzen de pan uit en blijft de wachtlijst voor sociaal wonen aangroeien. Daarom blijft het in de eerste plaats belangrijk om extra betaalbaar aanbod te voorzien. Zo gaf minister Bonte eerder al aan dat er 56.000 extra sociale woningen zullen bijkomen.

Daarnaast worden de huurpremie en huursubsidie tot één eenvoudig systeem gemaakt om op termijn tot een automatische rechtentoekenning te komen. “Wie de huur niet kan betalen, moeten we extra helpen. We hebben daarvoor sterke instrumenten, zoals de huurpremie en de huursubsidie. Maar vandaag zijn er helaas nog te veel blinde vlekken. Het is belangrijk dat we ervoor zorgen dat deze steun terechtkomt bij mensen die daar nood aan hebben”, zegt Bonte.

 

3. Extra aandacht voor jongeren die jeugdhulp verlaten

Een groep die in dit plan extra aandacht krijgt, zijn kwetsbare jongeren die de jeugdhulp verlaten. Zij vormen een duidelijke risicogroep. Meer dan een kwart van alle dak- en thuislozen is namelijk minderjarig.

Zo was er in 2019 de 19-jarige Jordy die door zijn leeftijd de instelling waar hij zat moest verlaten en maanden later stierf van de honger en dorst in een tentje op recreatiedomein de Blaarmeersen in Gent. Er zijn ook jongeren die couchsurfen bij vrienden omdat ze geen permanente oplossing vinden. Stuk voor stuk schrijnende verhalen van jongeren die we vandaag beter moeten ondersteunen.

“De overgang van een instelling naar zelfstandig wonen is voor heel wat jongeren een kwetsbaar moment. We mogen deze jongeren op de leeftijd van 18 jaar dan ook niet loslaten. We streven er dan ook naar dat élke jongere die de residentiële jeugdhulp verlaat, een dak boven het hoofd te bieden”, legt Gennez uit.

Daarnaast zal er ook extra aandacht zijn voor slachtoffers van intrafamiliaal geweld, personen die verbleven in een voorziening binnen de geestelijke gezondheidszorg en reïntegratie na detentie.

 

4. Intensieve multidisciplinaire zorg

“Wie dak- en thuisloos is, heeft vaak nood aan meer dan enkel een dak boven het hoofd. Heel wat dak- en thuislozen kampen met een psychologische, psychiatrische of verslavingsproblematiek. Willen we mensen écht helpen, moeten we hen van bij de start beter ondersteunen en begeleiden. Met laagdrempelige zorg op maat”, verklaart Gennez.

Daarom zal er in elke eerstelijnszone een CAW-huis komen waar mensen met mentale problemen snel terechtkunnen. Zo zal het CAW-huis bekijken welke specifieke zorg nodig is en de juiste hulp inschakelen.

 

5. Noodopvang

Als laatste moet wie zijn woning dan toch verliest, kunnen rekenen op een tijdelijke noodwoning. Helaas telt Vlaanderen er vandaag veel te weinig. De Vlaamse regering investeerde eind vorig jaar daarom 10,2 miljoen euro in de bouw en renovatie van 154 noodwoningen. En dat gaat breed. Van mensen die hun woning verliezen door brand, slachtoffers die vluchten voor huiselijk geweld tot gezinnen die hun woning dreigen te verliezen.

“Niemand kiest ervoor om zijn huis te verliezen. Op het moment dat iemand alles kwijt is, moeten we als sterke overheid een opvangnet garanderen. Daarom investeren we nu opnieuw in extra noodwoningen, in meer zekerheid voor gezinnen”, besluit Bonte.

 

👉 In een notendop

Een dak boven je hoofd is basis, geen luxe. Iédereen heeft er recht op. Toch telt Vlaanderen nog 20.000 dak- en thuisloze personen. Meer dan een kwart is minderjarig. Vooruit pakt dit aan met een totaalplan om dak- en thuisloosheid aan te pakken. Met betaalbare woningen, maar ook met extra aandacht voor kwetsbare jongeren.

Ga naar Laatste nieuws