LOKAAL: Kleine Aa krijgt opnieuw meer ruimte voor natuur
Arno Aerden
Schepen ruimtelijke ordening en wonen, jeugd en kinderopvang, sociaalbeleid, gelijke kansen, juridische aangelegenhedenMonday 26
October 2026 20:11
Vandaag, 26 oktober, zijn in Wildert de werken aan de Kleine Aa gestart. Het provinciebestuur van Antwerpen maakt de beek natuurlijker, beter bestand tegen droogte en opnieuw vrij toegankelijk voor vissen. De gemeente Essen en particuliere grondeigenaars maken het herstel mee mogelijk. Voor schepen Helmut Jaspers (Vooruit) is het ook een persoonlijk moment: bijna veertig jaar geleden voerde hij mee actie tegen het rechttrekken van de waterloop.
De Kleine Aa werd in het verleden rechtgetrokken, verbreed en verdiept. Daardoor verloor ze veel van haar natuurlijke karakter en werd ze kwetsbaarder voor droogte. Met gerichte ingrepen wordt nu een deel van die schade hersteld.
“Bijna veertig jaar geleden voerde ik mee actie tegen het rechttrekken van de Kleine Aa”, vertelt Helmut. “Dat ik nu als schepen kan meewerken aan het gedeeltelijk herstel van de loop van de Kleine Aa geeft me bijzonder veel voldoening.”
Een beek die beter tegen droogte kan
Een volledig herstel van de oorspronkelijke kronkelende beek is binnen de beschikbare ruimte niet mogelijk. Toch kunnen de werken een belangrijk verschil maken. De oevers worden op verschillende plaatsen zachter afgeschuind. Dood hout en takkenbossen in het water zorgen voor afwisseling in stroming en diepte. Zo ontstaan meer geschikte leefplekken voor planten en dieren en wordt de beek beter bestand tegen droogte.
Ook de laatste stuw die de doorgang van vissen belemmert, verdwijnt. Om te voorkomen dat het waterpeil daardoor plaatselijk te sterk daalt, wordt de beekbodem net stroomafwaarts verhoogd en komt er dood hout in de waterloop.
Het provinciebestuur investeert 222.000 euro, inclusief btw, in de werken. “Vissen krijgen binnenkort opnieuw vrije doorgang in de Kleine Aa”, zegt gedeputeerde voor waterbeleid Jan De Haes. De provincie combineert het wegnemen van die hindernis met maatregelen tegen droogte.
Verder bouwen op WilderTnis
Het valleiherstel sluit aan bij eerdere natuurprojecten in Essen, zoals WilderTnis en de hermeandering van de Kleine Aa ter hoogte van de Nieuwmoersesteenweg en de Nederlandse grens. Bij WilderTnis komt ook een boomstambrug over de beek.
“Met WilderTnis realiseerden we eerder al een prachtig stukje recreatie en natuur op wandelafstand van het centrum van Wildert en in de achtertuin van school WIGO”, zegt Helmut. “Na de recente uitbreiding geven we nu de natuur nog meer ruimte en worden de Kleine Aa en haar vallei beter bestand tegen droogte en klimaatverandering.”
Voor Vooruit-Essen toont dit project hoe natuurherstel en lokaal klimaatbeleid concreet vorm krijgen. Meer ruimte voor water en groen versterkt de natuur én maakt onze gemeente beter bestand tegen langere droge periodes.
Samenwerking maakt herstel mogelijk
De gemeente Essen stelt gronden ter beschikking voor de inrichting. Ook particuliere eigenaars werken mee. Enkele van hen namen via Regionaal Landschap De Voorkempen zelf het initiatief om hun oevers natuurlijker in te richten. De provincie kon daarnaast een deel van een perceel aankopen met bebossingssubsidie van het Agentschap voor Natuur en Bos.
Ook gedeputeerde Jan De Haes wijst op de samenwerking tussen de provincie, de gemeente en particuliere eigenaars: samen geven ze de Kleine Aa opnieuw meer ruimte. Na de werken zorgen Regionaal Landschap De Voorkempen en de Bosgroep Antwerpse Gordel voor de aanplant van een bos en kleine landschapselementen.
Werken met aandacht voor de omgeving
De werken duren ongeveer vijftig werkdagen en vinden hoofdzakelijk plaats tussen de Sint-Jansstraat en het Rose Grononpad. Ook stroomopwaarts van de Sint-Jansstraat wordt, in overleg met de aanpalende landbouwers, dood hout aangebracht als maatregel tegen droogte.
De ingrepen zijn afgestemd op het omliggende landbouwgebruik. Dankzij de medewerking van enkele landbouwers kan de aannemer bovendien een werfroute gebruiken die de schoolomgeving van WIGO vermijdt.
Ga naar Arno Aerden
Over de Auteur
Arno Aerden
Schepen ruimtelijke ordening en wonen, jeugd en kinderopvang, sociaalbeleid, gelijke kansen, juridische aangelegenhedenDeel dit artikel met je vrienden.
