LOKAAL: Vooruit stelt wijkveiligheidsplan voor de Vliet- en Abdijomgeving voor

Hoe dit wijkveiligheidsplan tot stand kwam

Dit wijkveiligheidsplan is geen theoretisch document, maar het resultaat van maandenlang luisteren, verzamelen en bundelen. Vooruit Hemiksem ging o.a. langs bij bewoners van de Rupske Lauwerslaan, Adolf Vervlietlaan, Jos De Hondtlaan, Molendreef, Depotstraat, Sint-Bernardsesteenweg en de serviceflats. Hun getuigenissen en meldingen vormden de basis.

Die concrete ervaringen werden vervolgens gekoppeld aan de expertise binnen ons bestuur: Daphne Claes (criminologe), Paul Van Horen (wijkcomité), Marc Van Kerckhoven (BIN-werking), Kathleen Coosemans (gewezen medewerker federale politie) en David De Clercq (vrijwillige brandweer) bundelden hun inzichten.

Vervolgens ging het plan opnieuw naar de bewoners voor een volgende inspraakronde, én werd het kritisch bekeken door (oud-)professionals. Het resultaat is een gedragen en realistisch plan, opgebouwd vanuit de buurt en versterkt door kennis en ervaring.

Vooruit zal het integrale plan overmaken aan de burgemeester en toelichten op de gemeenteraad van 27 augustus 2025 en nodigt alle bewoners uit om nieuwe feiten, problemen of suggesties te blijven melden via [email protected].

1. Veiligheid rond de Molendreef, de oude molengebouwen en de wijk aan de Vliet

• Dagelijkse overlast door hangjongeren, drugsgebruik en sluikstorten.
• Leegstaande molengebouwen zijn een trekpleister voor vandalen en brandstichters. Brandweer en politie moeten herhaaldelijk tussenkomen, vaak met gevaar voor eigen leven.
• Uit onze huisbezoeken en de tientallen meldingen die Vooruit ontvangen heeft, blijkt dat buurtbewoners zich in de steek gelaten voelen door het bestuur.
• Verkeersonveilige situaties dragen bij aan het onbehagen dat in de buurt heerst.

Onze voorstellen:

• Onmiddellijk plaatsen van mobiele camera’s en regelmatige patrouilles van politie op het terrein.
• Verzegelen en beveiligen van de molengebouwen: geen houten platen of hekwerk, maar onmiddellijk dichtmetselen van openingen door de gemeente.
• Deze kosten kunnen verhaald worden op de eigenaar, al is de openbare veiligheid altijd de verantwoordelijkheid van een gemeente die zorgt voor haar inwoners (ongeacht de kostprijs).
• De procedure om de gebouwen te slopen nadrukkelijk opvolgen en druk uitoefenen op de bevoegde instanties.
• Systematische opruiming van het terrein zodat rommel niet langer kan dienen als brandstof voor brandstichting.
• De paaltjes aan het grindpad, die vaak worden afgebroken, stevig(er) verankeren.
• Consequent opruimen van vuil en glasscherven op het grindpad zodat mensen en dieren niet gekwetst worden.
• Duidelijke afspraken met politie, brandweer en gemeente voor toezicht en preventieve acties.
• Uitrol van BIN 2.0 (zie verder).
• De wijk situeert zich op de gemeentegrens met Schelle: ook daar zullen de collega’s van Vooruit Schelle de vinger aan de pols houden.
• Plaats een verkeersspiegel zodat bestuurders die uit de Adolf Vervlietlaan willen rijden makkelijker het verkeer richting Schelle zien komen. Zo voorkomen we (verkeers)onveilige situaties en onnodige frustraties.

2. Abdijpark en omgeving

• Regelmatig vandalisme, rommel en glasscherven, wat gevaarlijk is voor kinderen en honden.
• Hangjongeren of dronken en/of door drugs geïntoxiceerde mensen zorgen voor nachtlawaai, intimidatie en ruzies.
• Overlast door automobilisten en bestuurders van brommers die te snel rijden of lawaai maken.
• Onveilig gevoel bij bewoners die via parking Depot naar huis gaan.

Onze voorstellen:

• Veelvuldige opruimacties in het park, ook in het weekend. Dagelijks als het moet.
• Camera’s ook effectief gebruiken: beelden bekijken en inzetten bij vervolging.
• Jeugdwerkers en straathoekwerkers inschakelen om jongeren aan te spreken en alternatieven te bieden. De dialoog aangaan.
• Verkeersveiligheid verbeteren: beperken van parkeermogelijkheden vlakbij de serviceflats, en deze voorbehouden voor de bewoners van de flats.
• Gereserveerde parkeerplaatsen aanleggen voor artsen en verpleging.
• Actief controleren van brommers en auto’s op snelheid en lawaaihinder.
• Gerichte inzet en ondersteuning van de GAS-ambtenaren.

3. Overlast gelinkt aan bezoekers van Bar Bernaar

Ook de nabijgelegen Bar Bernaar zorgt voor ernstige hinder voor bewoners van de serviceflats:

• Parkeerdruk: bezoekers nemen alle plaatsen in, waardoor er geen ruimte is voor artsen en (dag)verpleging. Dit leidde meermaals tot incidenten tussen klanten en zorgverleners.
• Vandalisme: meermaals per week worden glazen stukgegooid tegen de gevel van de flats.
• Nacht- en geluidsoverlast: ook na sluitingsuur blijven klanten rondhangen en lawaai maken.

Onze voorstellen:

• Bar Bernaar aanspreken op haar maatschappelijke verantwoordelijkheid.
• Signalisatie aanbrengen dat hier serviceflats zijn, waar mensen wonen en slapen.
• Het bestaande “Safe Party Concept” voor fuiforganisatoren ook toepassen bij weekends of drukke events.
• Indien nodig: politiecontroles rond sluitingstijd.

4. Escalatie én gemiste kansen tot actie

De feiten stapelen zich op:

• In de zomer van 2025 moest de brandweer meerdere keren uitrukken naar de molens.
• Er waren explosies te horen, bewoners moesten vrezen voor vallende stenen en instortende muren bij hevige wind.
• Jongeren dagen bewoners openlijk uit, spuwen op wagens, blokkeren straten met brommers en veroorzaken nachtlawaai.
• Brandweer en politie erkennen dat de molens levensgevaarlijk zijn, maar het bestuur blijft passief.

En dit terwijl het bestuur al meer dan een jaar op de hoogte is:

• Juni 2024: eerste meldingen door Vooruit doorgegeven aan de burgemeester, inclusief contactgegevens van buurtbewoners.
• Mei 2025: Vooruit verwees in de gemeenteraad opnieuw naar de problematiek.
• Juli 2025: een mail met concrete meldingen vanuit de bewoners van de serviceflats (o.a. over Bar Bernaar) werd genegeerd.

De burgemeester en het bestuur wisten dus perfect wat er gaande was, maar lieten de buurt in de steek.

5. Beleidskader en bredere voorstellen van Vooruit

De verschillende suggesties die we in de gemeenteraad van 7 januari 2025 (naar aanleiding van de vandalismegolf in de kerstvakantie) hebben voorgesteld, zijn eveneens in deze buurt van toepassing:

a) Camera’s

• Camera’s hebben een bewezen ontradend effect, als ze gericht en planmatig worden ingezet én de beelden effectief bekeken worden.
• Vooruit vraagt garanties dat nieuwe camera’s extra zijn, niet ten koste van andere wijken (geen waterbedmodel).
• Extra suggesties:
  • lichtsensoren op sluikstortplekken
  • efficiëntere straatverlichting (bv. Franse app “J’allume”)
    • In Frankrijk bedien je straatverlichting met je telefoon: "Mensen voelen zich veiliger met meer licht" | VRT NWS: nieuws

b) Politie en patrouilles

Criminaliteitscijfers zijn onvolledig: veel feiten worden niet geregistreerd omdat meldingen moeilijk of niet worden behandeld, ondanks het goede werk van de Politiezone Rupel.

• In afwachting van meer openingsuren kan er een gemeentelijk meldpunt opgericht worden dat incidenten bundelt en gericht aan de politie bezorgt.
• Vooruit vraagt dat de politie ZAC wordt:
  • Zichtbaar: meer patrouilles.
  • Aanspreekbaar: aanwezig op straat, niet enkel in de combi.
  • Contacteerbaar: digitaal, telefonisch én fysiek.

c) Buurtinformatienetwerken (BIN’s)

• BIN’s zijn waardevolle instrumenten, maar nood aan een “BIN 2.0”: voorzie in ondersteuning, opleiding, duidelijk mandaat.
• BIN’s als centraal contactpunt dat (h)erkend wordt door de politie en gericht en snel verdachte zaken kan doorgeven.
• Maak de BIN’s uitdrukkelijk onderdeel van het beleidsplan participatie.
• Zonder steun haken coördinatoren af en dreigen bewoners zelfs burgerwachten te vormen.

d) Aanklampend beleid

• Rol van burgemeester als burgervader (naar voorbeeld van Hannes Anaf in Turnhout).
  • Burgemeester van Turnhout wil persoonlijk gesprek met 2 minderjarigen die op oudejaar vuurwerk naar politie gooiden | VRT NWS: nieuws
  • Burgemeester sprak met jongeren die overlast veroorzaken: “Duidelijk gemaakt dat we deze jongeren van nabij opvolgen” | Nieuwsblad
• Meer inzetten op preventie rond psychische en sociale kwetsbaarheid. Zo voorkomen we maximaal dat kwetsbare jongeren verkeerde keuzes maken of zelfs ontsporen.

6. Bestuurlijke handhaving: verantwoordelijkheid van de burgemeester

De situatie in de Vliet– en Abdijomgeving illustreert hoe lokale overlastfenomenen kunnen uitgroeien tot structurele veiligheidsproblemen wanneer een bestuurlijke respons uitblijft. Vandalisme, sluikstorten, drugsgebruik, brandstichting en nachtelijke overlast wijzen samen op een ondermijnende dynamiek waarin de leefbaarheid van de wijk systematisch wordt aangetast.

Volgens de Nieuwe Gemeentewet en de wet van 15 januari 2024 betreffende de gemeentelijke bestuurlijke handhaving draagt de burgemeester de eindverantwoordelijkheid om de openbare orde te bewaken en in te grijpen. Hij beschikt daarbij over ruime bevoegdheden: het verzegelen of sluiten van panden, opleggen van dwangsommen, plaatsverboden, cameratoezicht en structurele maatregelen via het Gemeentelijk Informatie- en Expertisecentrum (GIEC).

Dat dit in Hemiksem niet gebeurt, kan moeilijk anders geïnterpreteerd worden dan bestuurlijk stilzitten. Nochtans zijn de juridische voorwaarden om maatregelen te rechtvaardigen duidelijk vervuld: herhaaldelijke brandstichting, structurele overlast en ernstige bedreiging van de veiligheid.

Vooruit stelt dat bestuurlijke handhaving geen vrijblijvende optie is, maar een kerntaak van de burgemeester. Een doeltreffende aanpak moet bestaan uit:

• Onmiddellijke verzegeling en structurele afsluiting van de molengebouwen.
• Plaatsverboden en cameratoezicht mét opvolging van beelden.
• Actieve rol van gemeenschapswachten als aanspreekpunt en signaalfunctie.
• Structureel overleg met politie, brandweer en inspectiediensten.

Alleen zo kan de vicieuze cirkel van onveiligheid en bestuurlijk stilzitten doorbroken worden.

7. Vooruit vraagt onmiddellijk actie

Vooruit Hemiksem roept het gemeentebestuur op tot:

• Een integraal actieplan met politie, brandweer, buurtbewoners en handelaars (Bar Bernaar, nachtwinkel, …).
• Transparante communicatie naar de wijk: welke maatregelen zijn genomen, welke oplossingen zullen er uitgewerkt of ingevoerd worden?
• Snelheid in uitvoering: de tijd van wachten is voorbij. Men moet nu handelen vooraleer er écht slachtoffers vallen.

Veiligheid is een basisrecht. Het is onaanvaardbaar dat bewoners in angst moeten leven en dat hulpdiensten hun leven riskeren door bestuurlijk stilzitten.

Vooruit Hemiksem blijft dit dossier op de voet volgen, in de gemeenteraad én in de wijk.

👉 Wil je jouw ervaringen of ideeën delen? Contacteer ons via [email protected]. Samen maken we onze buurt weer veilig en leefbaar.