LOKAAL: Kinderopvang: tijd voor eerlijke communicatie én duurzame keuzes

Om meteen met de deur in huis te vallen: de buitenschoolse kinderopvang (BKO) in Hemiksem werkt al jaren niet optimaal. Er is een tekort aan personeel, een groot verloop, interne spanningen én een tekort aan plaatsen. Ouders moeten hun kinderen op wachtlijsten zetten, zeker tijdens de vakantieperiodes. Dat is gewoon onaanvaardbaar.

Tijdens de vorige legislatuur werd door Vooruit op verschillende momenten onderzocht of een samenwerking met een externe partner een oplossing kon bieden. Uiteindelijk is dat er niet van gekomen. Maar dat de BKO nood heeft aan een nieuwe aanpak was toen al overduidelijk — in het belang van de kinderen én hun ouders. We moeten nu handelen om problemen met veiligheid en capaciteit te vermijden.

Intussen heeft de nieuwe meerderheid een “Leidraad toewijzing partnerschap BKO – ontwerp” bezorgd. Wat daarin staat, stelt ons ernstig teleur. De manier waarop dit aangepakt wordt, is bijzonder gemakzuchtig. Niet alleen wil men de BKO uitbesteden, men besteedt zelfs het hele denk- en transitieproces uit aan de potentiële partners.

Zij moeten zélf een plan opstellen voor de overname, zélf communiceren en onderhandelen met het personeel, zélf bepalen hoe de gemeente in de toekomst toezicht kan houden. Er is géén duidelijk kader voor essentiële zaken zoals de tarieven. Hoe wordt de kostprijs voor de gemeente én voor de ouders bepaald? Daar blijft het document vaag over.

Dat is een gevaarlijke open deur naar het slechtste soort privatisering: minimale kosten voor de uitbater, maximale tarieven voor de ouders.

Er zijn ook geen garanties rond capaciteit. Wat als de vraag naar opvang blijft stijgen? Wat met de wachtlijsten in de vakantie? Wat als de externe partner óók te weinig personeel vindt? We kunnen dit risico niet nemen zonder garanties op kwaliteit, betaalbaarheid en voldoende opvangplaatsen.

Tot slot: de communicatie rond dit hele proces verloopt rampzalig. Iedereen lijkt het al te weten — behalve het personeel zelf. Dát is niet hoe je met mensen omgaat die zich jarenlang hebben ingezet voor onze kinderen.

Vooruit Hemiksem staat voor kwaliteitsvolle, betaalbare kinderopvang. Wij willen oplossingen, geen uitvluchten. En zeker geen uitbesteding die de problemen alleen maar erger maakt.

Vooruit kiest resoluut de kant van de kinderen, de ouders én het personeel. Daarom verwachten we duidelijke antwoorden op volgende vragen en hopen we dat de ontwerp-leidraad nog bijgestuurd wordt waar nodig.

Financiën & tarieven

• Wat gaat deze uitbesteding de gemeente concreet kosten?
• Zal de prijs voor ouders stijgen?
• Wie bepaalt het tarief: de gemeente of de externe partner?
• Is de gemeente bereid om eventuele meerkosten zelf bij te passen zodat de ouderbijdrage gelijk blijft?
• Blijft het sociaal tarief bestaan? Zal dit gekoppeld blijven aan het systeem van de Opstap-pas?

 

Kwaliteit & garantie op dienstverlening

• Hoe wordt gegarandeerd dat de opvang blijft draaien, ook bij personeelstekorten?
• Wat gebeurt er als de externe partner zelf geen voldoende begeleiders vindt? Wordt de capaciteit dan beperkt?
• Of springt er dan toch gemeentelijk personeel in, eventueel tegen een vergoeding voor de gemeente?
• Is men bereid een (hoger) minimum op te leggen voor de capaciteit tijdens de schoolvakanties om zo de wachtlijsten aan te pakken?
• Wie gaat het lokale erkenningskader voor kwaliteitsvolle kleuteropvang opstellen?
• Wanneer zal dit kader met de gemeenteraad gedeeld worden?
• Gaat men daar een voorwaarde van een maximum aantal kinderen per begeleider opleggen?
• Wat is de duurtijd van de overdracht?
• Wat zijn de opzegmodaliteiten? Gelden deze voor zowel de gemeente als de (kandidaat-)partner?
• Wat indien de partner de afspraken niet nakomt of er niet in slaagt de afgesproken dienstverlening te verzekeren?

 

Rechten en zekerheden voor het personeel

• Wordt al het huidige personeel gegarandeerd overgenomen door de externe partner?
• Blijven de huidige arbeidsvoorwaarden (zoals het aantal uren per week) volledig behouden?
• Zal de overname conform de bepalingen van cao32bis gebeuren? Indien niet, op welke juridische basis dan?
• Krijgen werknemers de mogelijkheid om hun contract uit te breiden of in te krimpen als zij dat wensen?
• Komt er een clausule die werkzekerheid op middellange termijn garandeert?
• Wordt er gegarandeerd dat er altijd voldoende vaste medewerkers aanwezig zijn, en dat flexi’s, jobstudenten, stagairs en andere bijzonder statuten enkel aanvullend ingezet worden om de kwaliteit en veiligheid te waarborgen?
• Wordt expliciet uitgesloten dat het huidige personeel in een poolsysteem terechtkomt, waarbij ze moeten pendelen tussen verschillende locaties of diensten?
• Of is men bereid voor hen een “opt-out”-regeling te onderhandelen?
• Wat met de timing? Hebben de kandidaat-partners hierin wel zeggenschap als de schepen consequent aankondigt dat de overdracht nog dit jaar rond zal zijn? 

 

Transparantie & Controle

• Kan er een formeel evaluatiemoment worden ingebouwd, bijvoorbeeld één jaar na de opstart?
• Wie maakt er deel uit van de “werkgroep BOA-decreet”?
• Is de meerderheid bereid daar ook een (waarnemend) lid van de oppositie in mee op te nemen? 

 

Toekomst(visie)

• Als de externe partner ook het middagtoezicht op de scholen zal uitvoeren, zal de gemeente dan deze kost dragen? Of zullen de ouders dit moeten betalen?
• De leidraad stelt: “De gemeente Hemiksem koppelt de uitrol van het BOA-decreet aan de overdracht van de organisatie van buitenschoolse kinderopvang op haar grondgebied, inclusief de voor- en naschoolse opvang in de gemeentelijke scholen en de vrije school.” Zal de gemeente voor de rest nog een rol spelen in het beleid rond BOA? Dat gaat namelijk niet enkel over ‘opvang’ (BKO dus), maar ook over de koppeling met en het aanbieden van andere buitenschoolse activiteiten.
• Waarom werd er (nog) niet overlegd met GBS Het Klaverbos? Wanneer gaat dit wel gebeuren?
• Zijn er nog bijkomende investeringen of aanpassingen aan de infrastructuur van GBS Het Klaverbos nodig om als uitvalsbasis voor de BKO te fungeren?
• Hoeveel schat men dat de meerkost van het onderhoud van GBS Het Klaverbos zal bedragen?
• Zijn er nog bijkomende investeringen of aanpassingen aan de infrastructuur van GBS De Regenboog nodig om als locatie voor de BKO tijdens schooldagen te blijven fungeren?
• Zijn er nog bijkomende investeringen of aanpassingen aan de infrastructuur van VBS De Zonnekesschool nodig om als locatie voor de BKO tijdens schooldagen te blijven fungeren?
  • Zo ja, wie draagt de kosten voor deze investering dan?
• Wat zijn de plannen met de gebouwen en infrastructuur van ’t Merelhofke?
• Wat volgt er nog? Overweegt het bestuur om in de toekomst ook andere gemeentelijke diensten te privatiseren?

 

Communicatie & respect voor personeel (én oppositie)

Vooruit vindt het onbegrijpelijk hoe het gemeentebestuur omgaat met zowel haar eigen medewerkers als de oppositie. Transparantie en respect ontbreken volledig in dit dossier. Wat opvalt, is een patroon van achterhouden, vertragen en communiceren op het slechtst mogelijke moment.

Opnieuw is in een zeer gevoelig dossier de timing ronduit betreurenswaardig. Enkele pijnlijke feiten op een rij:

• 29 april 2025: het advies van het Agentschap Binnenlands Bestuur is binnen (m.a.w. er werd voor deze datum om advies gevraagd)
• 7 mei 2025: de commissie B (met o.a. kinderopvang) wordt geannuleerd wegens “geen agendapunten”
  
• 20 mei 2025: tijdens de gemeenteraad wordt bij de bespreking van het organogram bewust verzwegen dat er aan een uitbesteding van de BKO gewerkt wordt
• Op dezelfde gemeenteraad krijgt de raad op een vraag van SAMEN Hemiksem over de BKO een vaag en warrig antwoord van bevoegd schepen Goossens over openstaande vacatures
• Nog op de gemeenteraad van mei moet bevoegd schepen Goossens het antwoord schuldig blijven op de vraag naar het aantal uren en kinderen, terwijl deze duidelijk wel al voorhanden waren (gelet op de bijlage die bij de ontwerp-leidraad is gevoegd)
• 3 juni 2025: een korte toelichting aan “aanwezig” personeel op dinsdagochtend in afwezigheid van schepen van kinderopvang
• 3 juni om 23u: pas dan krijgen de andere personeelsleden een mail
• 4 juni: een artikel in de krant met uitspraken van de bevoegde schepen, zonder dat het personeel alles weet
• 4 juni 's avonds: het document voor bespreking wordt gepubliceerd — weliswaar op de verkeerde commissie
• 6 juni: vrijdagavond verschijnt de agenda van de gemeenteraad
• 11 juni: toelichting op de (foutief gekozen) commissie, in afwezigheid van de bevoegde schepen
• 13 juni: persoonlijke toelichting aan wijkwerkers en personeel, opnieuw zonder aanwezigheid van de bevoegde schepen
• 17 juni: gemeenteraad – waarbij het punt op de agenda die voor het publiek ter beschikking is op de website niet is opgenomen
• 17 juni: gemeenteraad — hét moment om recht te zetten wat eerder fout liep, het personeel duidelijkheid te geven en de voorstellen van Vooruit ernstig te nemen

 

Vooruit vindt: dit is geen manier om beleid te voeren, en zeker niet als het over mensen gaat. Zowel het personeel als de gemeenteraad verdienen correcte, tijdige en eerlijke communicatie. Enkel zo bouw je vertrouwen op. Enkel zo toon je respect.

Ga naar Tiziana Troukens