Nieuws

Opnieuw Vooruit na jaren stilstand en achteruitgang in Vlaanderen

Team Vooruit

Monday 13

May 2024 16:00

Vooruit maakt van de invoering van een gratis gezonde maaltijd op school voor elk kind een absoluut breekpunt bij de vorming van een Vlaamse regering. Daarnaast wil de partij grote hervormingen op het vlak van betaalbaar wonen, onderwijs, kinderopvang, openbaar vervoer en zorg. Caroline Gennez wordt het boegbeeld van de partij bij de Vlaamse verkiezingen.

Stilstand en achteruitgang in Vlaanderen

Veel Vlamingen hebben het gevoel dat ze er de afgelopen jaren op achteruit zijn gegaan. Hun bus is afgeschaft. Hun kinderen zitten soms meer in de studie dan in de les. Er is een miljard bespaard op kindergeld en de kinderopvang is in crisis. Wie zorg nodig heeft, krijgt die niet of moet er jaren op wachten. En ondertussen is het leven op alle vlakken duurder geworden. 

Waar de federale regering er alles aan gedaan heeft om de koopkracht van de mensen te beschermen en de zorg toegankelijker en betaalbaarder te maken, heeft de Vlaamse regering op bijna alle fronten gefaald. Resultaat: stilstand op vele domeinen, en op andere vlakken zelfs ronduit achteruitgang. CD&V en N-VA hebben ons onderwijs mismeesterd, en 20 jaar CD&V op welzijn heeft een sociaal kerkhof opgeleverd.

Dé grote bedreiging voor de welvaart en de vrijheid van de Vlamingen komt echter van de extremisten. Zij groeien op het wantrouwen dat dit wanbeleid heeft aangewakkerd. Maar ze hebben geen oplossingen. Hun recepten kunnen alleen voor jaren van chaos, afbraak en achteruitgang leiden. 

Meer dan ooit hebben de Vlamingen nood aan perspectief. Aan een hoopvol verhaal voor de toekomst. Aan vertrouwen dat we opnieuw met zijn allen vooruit kunnen gaan. Vooruit is de enige partij die dat geloofwaardig kan brengen. 

Vooruit focust op de dingen waar mensen in Vlaanderen echt mee bezig zijn. Goed onderwijs en betaalbare kinderopvang, zodat ze zelf met een gerust hart kunnen gaan werken en zeker zijn dat hun kinderen alle kansen krijgen op een mooie toekomst. Betaalbare woningen, want vind vandaag maar eens een huis of appartement als je op eigen benen wil gaan staan. Deftig openbaar vervoer, zodat we échte alternatieven bieden voor de auto en het klimaatprobleem helpen aanpakken. En last but not least: wie ziek is of zich niet goed in zijn vel voelt, moet toegang hebben tot de juiste zorg, zonder zich zorgen te moeten maken over de factuur. 

Tijd om de achteruitgang in Vlaanderen te stoppen

Vooruit heeft duidelijke voorstellen, becijferde plannen en ervaren mensen om ze uit te voeren. Vooruit is bereid verantwoordelijkheid te nemen en het Vlaamse beleid een stevige elektroshock te geven. Voorwaarde is wel dat er duidelijke vooruitgang wordt geboekt op het vlak van wonen, onderwijs, kinderopvang, openbaar vervoer en welzijn. 

Zo wil Vooruit twee miljard euro investeren in kinderen en jongeren: de kinderopvang, het onderwijs, en jeugdzorg, om te garanderen dat alle kinderen in Vlaanderen kansen krijgen. Dat betekent onder andere meer plaatsen in de opvang, 130 dagen gratis kinderopvang en minder kinderen per begeleider. Om het onderwijs een kwaliteitsinjectie te geven investeren we onder meer in minder werkdruk en betere lonen voor onze leraren en in een betere kennis van het Nederlands bij alle kinderen. 

De betaalbaarheid van een woning verbeteren we door de belastingen op het verwerven van een eerste eigen woning te verlagen, een rem op de huurprijzen te zetten en meer sociale woningen te bouwen. Het openbaar vervoer moet na jaren van afbraakpolitiek opnieuw versterkt worden, onder meer met een betaalbaar combiticket voor alle vormen van openbaar vervoer. In de Vlaamse zorg is het hoog tijd voor een trendbreuk, zodat iedereen die zorg nodig heeft die ook krijgt. Jongeren, ouderen, mensen met een handicap hebben te lang gewacht op de juiste zorg.

De uitgewerkte en becijferde voorstellen op die domeinen vindt u als bijlage bij deze persnota. Het Planbureau heeft onze Vlaamse investeringen en hervormingen maximaal doorgerekend. Onze plannen blijken perfect haalbaar en betaalbaar. Als enige partij heeft Vooruit het zwaartepunt van die doorrekening op het Vlaamse niveau gelegd. De vraag aan de partijen is immers om de absolute prioriteiten door te geven, en voor Vooruit zijn dat onderwijs, kinderopvang, zorg, betaalbaar wonen en mobiliteit. 

Het absolute speerpunt voor Vooruit in een volgende Vlaamse regering is een gratis gezonde schoolmaaltijd voor elk kind. Elk kind met honger is er één te veel, en elk kind dat op jonge leeftijd gezonde eetgewoonten aanleert is pure gezondheidswinst op latere leeftijd. Wie honger heeft, kan zich niet concentreren in de les. Wie ongezond eet evenmin. Gezonde schoolmaaltijden voor iedereen zijn een belangrijke stap naar beter onderwijs en dus meer kansen voor alle kinderen, naar een gezonder leven en dus minder kosten voor ons zorgsysteem, en zijn een dam tegen kansarmoede en uitsluiting. Elk kind dat op die manier geholpen wordt, is pure winst.

Strijdpunten van Vooruit voor het Vlaamse beleid

1. Investeren in de kwaliteit van het onderwijs

Een gratis gezonde schoolmaaltijd voor elk kind 
Te veel kinderen krijgen te weinig of ongezonde voeding mee naar school. Bijna tien procent geeft aan soms honger te ervaren, en een op drie onderzochte brooddozen bevat alleen ongezond eten. Voor een rijke regio als Vlaanderen is dat onaanvaardbaar. Op een lege maag kun je niet leren. En op een zakje chips of een koud stuk pizza al zeker niet. Daarom maakt Vooruit een topprioriteit van gratis en gezonde warme maaltijden op school voor alle kinderen. Dat is ook goed om op jonge leeftijd gezond te leren eten en zorgt zo voor minder ziektes op latere leeftijd. Bovendien ontlast het ouders die het zo al heel erg druk hebben. 

Schoolplicht vanaf 3 jaar
In het belang van de ontwikkeling van het kind, en omdat vooral kinderen uit een kansarme omgeving baat hebben bij een goede ondersteuning, vindt Vooruit dat alle kinderen best vanaf hun derde naar de kleuterklas gaan. Vandaag geldt er een leerplicht vanaf vijf jaar. 

Snel en goed Nederlands leren 
Nederlands is de basis voor alle andere vakken op school. Kinderen die achterstand hebben op het gebied van Nederlands helpen we meteen met de juiste ondersteuning. We investeren ook in kleinere kleuterklassen. Ouders die het Nederlands niet voldoende meester zijn, helpen we met extra taallessen, via de crèche of via de school. 

Herwaardering praktijkgericht onderwijs
Vooruit wil het praktijkgericht onderwijs herwaarderen. We hebben de hoofden en de handen van al onze jongeren nodig, zeker in tijden waar honderden vacatures open blijven staan.

Een lagere factuur in het middelbaar onderwijs Net zoals dat voor basisscholen al het geval is, moeten middelbare scholen de nodige boeken en materialen voorzien om goed te kunnen leren en studeren. Extra kosten (bv. uitstappen) voor ouders worden begrensd door een maximumfactuur. Dat betekent dat de schoolfactuur nooit hoger mag oplopen dan een vooraf afgesproken bedrag. 

We versterken schooldirecteurs zodat ze niet alleen de autonomie hebben, maar ook de juiste ondersteuning en handvatten hebben om hun school te leiden. We voeren daarvoor een netoverschrijdende opleiding in voor directeurs.

De eindtermen houden in wat wij als samenleving verwachten wat onze jongeren kennen en kunnen. Uit internationaal onderzoek blijkt niet alleen dat onze kinderen uit het lager onderwijs minder uren Nederlands krijgen dan 10 jaar geleden, maar ook dat we de lat minder hoog leggen dan andere landen. We pleiten er dan ook voor dat de eindtermen voldoende duidelijk gefomuleerd zijn en hoge verwachtingen uiten, specifiek voor taal, maar ook een breed curriculum aanreiken zodat jongeren met praktische talenten ook in het basisonderwijs uitgedaagd worden.

De centrale toetsen zijn een waardevolle tool om de interne kwaliteit van scholen op te volgen. Het is belangrijk dat scholen hiervoor de nodige ondersteuning krijgen. Daarnaast willen we dit uitbreiden naar andere leergebieden.

De afgelopen jaren werd 24% van de scholen meer dan 8 jaar niet doorgelicht. Voor een efficiënte opvolging van de onderwijskwaliteit in Vlaanderen heeft de inspectie dus meer mensen en middelen nodig. Daarnaast moeten we een kerntakendebat voeren zodat de inspectie haar taak op een doelgerichte en kwaliteitsvolle manier kan blijven uitvoeren.

2. Investeren in voldoende en sterke leerkrachten 

We pakken het lerarentekort aan
We versterken de lerarenopleiding en voorzien 1 jaar extra betaalde stage. Zo verminderen we uitval bij beginnende leraren en bereiden we onze toekomstige leerkrachten - met steun van collega’s - beter voor op het échte werk. We nemen alle beginnende leerkrachten op in een Vlaamse leerkrachtenpool. Zo bieden we hen meteen werkzekerheid op een school, met aandacht voor een haalbare woon- werkverplaatsing. 

Betere lonen voor wie later kiest voor job van leerkracht 
Veel mensen willen na een andere loopbaan de stap naar het onderwijs zetten. Dat is fantastisch, want we hebben een pak leraren te kort. Maar vaak vallen ze dan terug op een veel lager loon. Om de stap naar het onderwijs te stimuleren - en zo ook het huidige tekort aan leerkrachten aan te pakken - willen we de anciënniteit van deze zogenaamde zij-instromers tot 20 jaar erkennen, zodat ze ook in het onderwijs een beter loon krijgen. 

Meer jobzekerheid
Een benoeming op Vlaams niveau in plaats van op schoolniveau. Gekoppeld aan een personeelsbeleid met evaluaties. 

Betere organisatie van klasgroepen
We organiseren ons secundair onderwijs efficiënter en doeltreffender. We maken komaf met kleine klasgroepen en stimuleren scholen structureel om zich efficiënter te organiseren. Zo vermijden we klassen zonder leerkrachten. We houden hierbij rekening met studierichtingen die toeleiden tot knelpuntberoepen. 

We verlagen de werkdruk van onze leerkrachten
Door de klassieke lesopdracht van 22 lesuren te hervormen naar een lerarenopdracht van 38 uur, gespreid over een gewone werkweek. De directie kan op schoolniveau bekijken hoe de schoolopdracht van de individuele leerkracht wordt ingevuld. Beginnende leerkrachten moeten minder lesgeven en krijgen zo meer ruimte voor voorbereiding, overleg en bijscholing. Ervaren leerkrachten hebben logischerwijs minder voorbereidingstijd nodig en krijgen zo ruimte om jonge leerkrachten te ondersteunen en te coachen.

Minder planlast
We helpen we scholen om hun planlast in kaart te brengen via de bestaande ‘planlastcalculator’. Vervolgens kunnen scholen een beroep doen op externe ondersteuning om komaf te maken met overbodig papierwerk. We investeren ook in de digitalisering van procedures om planlast terug te dringen. We zorgen ook dat de Vlaamse overheid een overkoepelende digitale overheid wordt, zodat zo veel mogelijk processen echt gedigitaliseerd worden.

3. Investeren in meer en betaalbare kinderopvang

Plaats voor elk kind
Voor alle kinderen moet er een plaats zijn in de kinderopvang. We investeren fors in onze kinderopvang om het huidige tekort aan plaatsen op te vangen.

Betere kwaliteit: minder kinderen per begeleider 
We investeren niet alleen in meer plaats, maar ook in meer kinderbegeleiders. We verhogen de kwaliteit van onze kinderopvang door te zorgen dat er minder kinderen per begeleider zijn. Zo kunnen de begeleiders de kinderen meer aandacht geven en hen veel meer leren. We investeren ook in betere lonen voor kinderbegeleiders. 

Lagere factuur

We willen dat elk kind naar de kinderopvang gaat. Om de factuur weer betaalbaar te maken voor iedereen, maken we de prijs afhankelijk van inkomen én vermogen. Bovendien bieden we elk kind 130 dagen gratis kinderopvang aan tot het 3 jaar is. Zo zorgen we ervoor dat elk kind vroeg in contact komt met het Nederlands, leert omgaan met leeftijdsgenootjes en het ook goed kan doen op school.

4. Wonen opnieuw betaalbaar maken

Lagere belastingen op woningen
We schaffen de registratierechten af tot 250.000 euro bij aankoop van je enige, eigen huis of appartement. Het deel van de aankoopprijs dat boven dit bedrag gaat, wordt progressief belast. Zo maken we de aankoop van de enige, eigen woning goedkoper voor gewone mensen.

Meer woningen voor jonge mensen
Om starters meer kansen te geven om zelf een woning te kopen, zorgen we ervoor dat een groter deel van het koopaanbod bij hen terechtkomt. Dat doen we door de aankoop van een tweede en derde woning duurder te maken door de registratierechten voor buitenverblijven te verhogen van 12% naar 21%. Daarnaast geven we starters voorrang op investeerders in populaire stadsbuurten.

Lagere huurprijzen
We brengen de huurwaarborg terug van 3 naar 2 maanden huur en voeren een huurprijsrem in. Dat betekent dat verhuurders bij nieuwe contracten verplicht worden om de lokale richthuurprijs te volgen. Door een correcte huurprijs te vragen, halen we de huisjesmelkers eruit. 

Collectief renoveren
De goedkoopste energie is de energie die je niet verbruikt. Daarom moeten we er met een collectief renovatieplan voor zorgen dat elke woning tegen 2040 energetisch gerenoveerd wordt. De renovaties worden georganiseerd en geprefinancierd via netbeheerder Fluvius en worden geleidelijk terugbetaald via de energiefactuur. Dat is goed voor de koopkracht, het klimaat en de economie. Het lager verbruik verlaagt de factuur en de CO2-uitstoot. De collectieve renovatie levert duizenden jobs op in de bouw en de sector van de duurzame energie.

115.000 sociale woningen extra
We bouwen 115.000 sociale woningen extra tegen 2050. Zo geven we een injectie aan onze bouwsector en maken we voluit gebruik van de middelen voor sociaal wonen die de Vlaamse regering laat liggen. Tegelijk breiden we de huurpremie uit naar alle kandidaat-huurders die 2 jaar op de wachtlijst staan.

5. Minder files en meer bussen 

Investeringen in sterk openbaar vervoer 
Na jaren besparingen bij De Lijn, afgeschafte bushaltes en vele bussen minder, willen wij weer voluit investeren in sterk en performant, maar ook duurzaam openbaar vervoer in Vlaanderen. 

1 ticket, 1 tarief
We voorzien een Combi-ticket en Combi-abonnement: een goedkoop vervoerbewijs dat geldig is op alle vormen van openbaar vervoer in ons land (NMBS, De Lijn, MIVB, TEC). 

Gratis openbaar vervoer voor jongeren
Het gebruik stimuleren van openbaar vervoer - en de auto pas daarna als alternatief zien - begint bij de jongste leeftijd. We maken openbaar vervoer voor -25 jarigen daarom gratis. 

Veilig fietsen 
We verhogen de investeringen in fietsinfrastructuur en zorgen zo voor een fietsrevolutie in Vlaanderen.

6. Zorg in Vlaanderen moet betaalbaar en toegankelijk zijn

Wachtlijsten wegwerken
Als je in Vlaanderen hulp nodig hebt, kom je bijna automatisch op een wachtlijst terecht. Ongeacht of je jong of oud bent. Bij personen met een handicap lopen de wachttijden zelfs al op tot 27 jaar! Dat is onaanvaardbaar en de absolute prioriteit van Vooruit is voorzien in extra capaciteit in de jeugdhulp, de geestelijke gezondheidszorg, zorg voor personen met een handicap en de ouderenzorg.

Meer noden in Vlaamse zorg? Meer investeren
We brengen alle zorgnoden in Vlaanderen grondig in kaart en we voorzien de nodige budgetten om ze allemaal op te vangen. Als de nood aan zorg in Vlaanderen stijgt, nemen ook de budgetten toe. Simpel. Tegelijk voorzien we, net als op federaal niveau, een vaste groeinorm in de Vlaamse zorg. Wie zorg nodig heeft, moet die krijgen. Ook in Vlaanderen. Punt. 

Veel meer investeren in preventie in Vlaanderen
Heel wat chronische aandoeningen zijn te voorkomen door een gezonde levensstijl. Denk aan obesitas, diabetes, maar ook kanker. Daarom willen in Vlaanderen veel meer investeren in preventie van jong tot oud. Denk aan screeningsonderzoeken tegen kanker of gratis vaccinaties tegen gevaarlijke ziekten. We sensibiliseren ook rond het belang van een gezonde levensstijl om onder andere het risico op chronische ziekten en dementie te verminderen. 

Een Vlaamse maximumfactuur
We voorzien een maximumfactuur om mensen die het financieel moeilijk te beschermen tegen hoge medische kosten. Zo’n verzekeringsprincipe zorgt er onder andere voor dat mensen in hun laatste levensfase zich niet ongerust moeten maken over of ze de rusthuisfactuur kunnen betalen. 

Neen aan commercialisering 
Of het nu de internationale beursgenoteerde bedrijven in de ouderenzorg zijn of specialisten die menen te mogen vragen wat ze willen: winstbejag op zorg is de grootste bedreiging voor de medische solidariteit. Als we willen dat iedereen kan genieten van goede zorg moeten we vermijden dat sommigen hun diensten zo duur maken dat ze alleen nog werken voor de happy few of qua patiënten aan cherry-picking gaan doen. We herstellen daarom het solidariteitsprincipe in de Vlaamse zorgsector door winstbejag te verbieden.

Masterplan toegankelijkheid in Vlaanderen 
We tellen steeds meer mensen die in hun mobiliteit beperkt zijn of drempels ervaren in wat ze zelfstandig kunnen. Vooruit wil dat onze samenleving evolueert naar ruimten, gebouwen en diensten die ook voor hen zelfstandig toegankelijk zijn zodat onze ouderen en personen met een handicap niet afhankelijk zijn van de hulp van anderen om deel te zijn van de samenleving.

Aandacht voor mentaal welzijn op school
Dankzij Vooruit kan elke school - via het CLB - een gratis psychologisch aanbod organiseren voor elk kind. We zetten ook de uitrol van de gespecialiseerde zorgtrajecten voor kinderen en jongeren met eetstoornissen verder en breiden het uit voor patiënten boven de 23 jaar. Er snel bij zijn voor onze kinderen en jongeren, vooraleer psychologische problemen dreigen te ontsporen, is de sleutel. 

Investeren in Vlaamse jeugdhulp
Duizenden kinderen in Vlaanderen hebben hulp nodig of leven ronduit in een onveilige situatie. Daarom zijn er dringend meer investeringen nodig om aan de noden tegemoet te komen. Te beginnen met voldoende crisisopvang, zodat tenminste de kinderen en jongeren in acute situaties een veilige plek vinden, 24 op 24 en 7 op 7. 

Vlaamse jeugdhulp hervormen 
We hervormen de Vlaamse jeugdhulp zodat jongeren in nood sneller de weg vinden naar de juiste hulp. We zorgen ervoor dat elke jongere in de jeugdhulp een eigen begeleider heeft en we ondersteunen de mensen in de jeugdhulp beter. 

Snel kunnen ingrijpen bij gevaar
We moeten kinderen in gevaarlijke situaties sneller op de radar krijgen en er vroeger bij zijn. Zelfs al tijdens een verontrustende zwangerschap moet er hulp kunnen opgelegd worden door een jeugdrechter. Wanneer we er snel bij zijn en hulp kunnen voorzien voor ouders en kinderen samen, zullen minder kinderen geplaatst hoeven te worden of levenslange trauma’s met zich mee dragen.


Ga naar Nieuws Vooruit
Over de Auteur

Team Vooruit

Deel dit artikel met je vrienden.