“Mentale noden stellen zich op jongere leeftijd”: Mechelen investeert jaarlijks 336.000 euro in mentaal welzijn op school

Schepen voor Onderwijs en Welzijn Sabe De Graef maakt van mentaal welzijn een speerpunt van haar beleid: “De druk op jongeren en leerkrachten neemt toe, en als stad nemen we daarin onze verantwoordelijkheid. Welzijn is geen extra bovenop onderwijs, maar de basisvoorwaarde om tot leren te komen. Het mag niet afhangen van de draagkracht van een school of de thuissituatie van een leerling. Door structureel te investeren zorgen we ervoor dat elk kind in Mechelen kan rekenen op een ondersteunende leeromgeving. Zo bouwen we aan sterke scholen en sterke jongeren.”

100 trajecten

Mechelen kiest bewust voor een meerjarige en structurele aanpak in samenwerking met PROS – Positieve Relaties Op School. In drie jaar tijd worden veertig trajecten voorzien in het lager onderwijs (3e tot en met 6e leerjaar) en zestig in het secundair onderwijs (1e tot en met 7e jaar). Scholen kunnen beroep doen op begeleiding van individuele leerlingen, ondersteuning van klasgroepen, herstelinterventies na conflicten en professionalisering van schoolteams. Aanmeldingen verlopen via het Centraal Meldpunt (CMP) in samenwerking met het CLB.

Volgens De Graef is dat nodig om scholen te ontzorgen. “We verwachten veel van onze scholen. Dan moeten we hen ook ondersteunen. Dit beleid geeft leerkrachten en directies concrete handvaten om met spanningen, conflicten en mentale kwetsbaarheid om te gaan. Niet ad hoc, maar duurzaam en professioneel ondersteund.”

Eerder konden enkel leerlingen vanaf het vijfde leerjaar rekenen op deze ondersteuning. Met de extra middelen wordt het aanbod uitgebreid naar het derde en vierde leerjaar.

“Sinds mijn aantreden ga ik actief langs bij alle Mechelse scholen. We merken dat leerlingen al op jongere leeftijd baat hebben bij mentale ondersteuning. Gedragsproblemen manifesteren zich ook jonger en escaleren sneller, met uitsluiting als mogelijk gevolg, door onvoldoende ondersteuning van het kind en het schoolteam. Dat kunnen we niet aanvaarden. Daarom breiden we onze ondersteuning uit en maken we middelen vrij om ook leerlingen uit het derde en vierde leerjaar te helpen.”

4 herstelscholen

Binnen hetzelfde welzijnsbeleid investeert Mechelen verder in een verdiepend traject om scholen te vormen tot ‘herstelscholen’. In zo’n school verschuift de focus van louter sanctioneren naar dialoog en verantwoordelijkheid.

“Met de herstelscholen gaan we nog een stap verder,” zegt De Graef. “We begeleiden scholen in een echte cultuurverandering. We maken de omslag van een sanctiebeleid naar een relatiebeleid. Dat versterkt het schoolklimaat en geeft jongeren de kans om uit fouten te leren in plaats van uitgesloten te worden.”

Directies en leerkrachten worden opgeleid en herstelgericht werken wordt binnen een maximumtermijn van drie jaar verankerd in het schoolbeleid. De voorbije jaren doorliepen GO! Basisschool De Bel, GO! Basisschool De Vlindertuin en de Sint-Pietersschool al zo’n traject. De komende drie jaar wordt jaarlijks 27.000 euro vrijgemaakt om opnieuw vier scholen te begeleiden. Samen met de middelen voor de 100 trajecten (279.000 euro) en een aanvullende toelage van 30.000 euro aan het CMP investeert de stad Mechelen jaarlijks 336.000 euro in het mentaal welzijn van haar leerlingen.

Voor de uitvoering werkt de stad samen met PROS – Positieve Relaties Op School – van het Centrum voor Geestelijke Gezondheid De Pont. Het interdisciplinair team bestaat uit psychologen, sociologen en maatschappelijk werkers met bijkomende expertise in therapie en counseling. PROS is al meer dan 22 jaar actief in de onderwijscontext en sterk ingebed in een breder zorgnetwerk.